ŞİDDETİ ÖNLEME

   Her Erkek Kendi Adamı, Her Kız da Kendi Kadını Olmalı filminin Free to Be You and Me(Sen ve Ben Olma Özgürlüğü) şarkısıyla yazıma başlamak istiyorum. Cinsiyet ayrımcılığıyla savaşmak için yazılan bu şarkı bize birçok şiddet türünü de özetliyor. Free to be… you and me, bu sözlerden oldukça uzak kişisel farklılıklara oldukça saygısız davranan bir toplumda, gazetelerin üçüncü sayfalarında “bıçaklanarak öldürülmüştü katil abisi çıktı, sokak ortasında kadına şiddet, iş yerindeki mobbing intiharına sebep oldu” tarzı haberler görmek de kaçınılmaz oluyor.

Şiddeti önleme konusunu 3 ana başlık altında anlatacağım. Bunlar:

1.     Şiddet nedir

2.      Şiddete neden olan etkenler nedir

3.     Şiddeti nasıl önleyebiliriz

 

ŞİDDET NEDİR

   Şiddet; "sertlik; sert, katı davranış, kaba kuvvet" anlamında tanımlanmıştır. Çağrışımsal olarak bize sadece fiziksel temas ve zor kullanmayı içeriyor gibi gelse de bedensel ve ruhsal açıdan uygulanan tüm baskı ve hareketleri de kapsamaktadır. Türleri şöyledir:

1. Kadına yönelik şiddet

2. Çocuğa yönelik şiddet

3. Yaşlıya yönelik şiddet

4. Akranlar arası şiddet

5. Kardeşler arası şiddet

6. Flört şiddeti

7. Engelliye yönelik şiddet

 8. LGBT şiddeti

9. Mülteci şiddeti

10. Kişinin kendine yönelik şiddeti

Ayrıca uygulama tiplerine göre şiddet:

1. Fiziksel şiddet

 2. Cinsel şiddet

 3. Duygusal şiddet

4. Ekonomik şiddet

 5. Siber şiddet olarak sınıflandırılabilir.

   Şiddeti türlerine göre sınıflandırdığımızda en çok uygulanan şiddet türü kadına yönelik şiddetken bunu çocuk istismarı ve yaşlı istismarı izlemektedir. Ancak aile içi şiddet olgularının büyük bir kısmı bildirilmediği için gün yüzüne çıkmamaktadır. Bildirilmeme sebepleri de genelde utanma ya da korkma olmaktadır.

   Fiziksel ve cinsel şiddetin aksine duygusal ve ekonomik şiddetin belirlenmesi oldukça güç hatta bazen imkansız olmaktadır. Çünkü gerçekleştiğinde herhangi bir bulguya rastlanmaz ve bu yüzen de en çok kullanılan şiddet çeşitleridirler. Çocuğun gelişimini engellediği için çocuğa yönelik şiddet olayları en çok hasar yaratan türdür. Çocuk Hakları Sözleşmesinde 18 yaşında kadar herkes çocuk sayılmaktadır ve bu yaşa kadar olanlara uygulanan şiddet de doğal olarak çocuğa yönelik şiddet başlığı altında değerlendirilmektedir. Çocuklar sadece aileden değil akranlarından da şiddete maruz kalmaktadır. Evde şiddet göstermeyi, hakaret etmeyi, güç uygulamayı öğrenen çocuklar okulda kendinden daha güçsüz çocuklara bu öğrendiklerini uygulamakdan çekinmedikleri için böyle bir şiddet türü de maalesef ki gündemdedir.

   Şiddet türlerinden en farklı duran ve şiddet olarak nitelendirildiğini bilmediğimiz tür ise intihardır. Bu şiddeti kişi kendine uygular ve görüp görülebilecek en büyük şiddettir çünkü birey burada artık kendinden vazgeçmiş durumdadır. Emile Durkheim intiharı “ ölen kişi tarafından ölümle sonuçlanacağı bilinerek yapılan olumlu ya da olumsuz bir eylemin doğrudan ya da dolaylı sonucu olan ölüm olayı” olarak tanımlar ve ciddi ruhsal bozukluklar taşıyan bireylerce gerçekleştirildiği gözlemlenir. Diğer şiddet türleri belli yaş gruplarını hedef alsa da intihar her yaştan bireyi etkilenmektedir. İntihar etmek isteyen bir birey duyulmak ya da anlaşılmaktan kaynaklı sorunları sebebiyle bu düşüncelere kapılıyor olabilir.

ŞİDDETE NEDEN OLAN ETKENLER NELERDİR

 

 

   Birçok olasılığı içerisinde taşımakla beraber benim en çok odaklandığım şiddet nedeni yazımın ilk paragrafında da bahsettiğim kişisel farklılıklara saygı duyulmamasından kaynaklanan etken üzerinde daha çok duracağım. Bunun dışında öfkeyi kontrol edememe, kendini üstün görme, kendi hatalarının sorumluluğunu hep karşı tarafta görme, toplumsal cinsiyet rolleri, bazı biyolojik faktörler, kalabalık yaşam alanları, ırk ve ekonomik eşitsizlikler, sosyoekonomik dengesizlik, psikolojik bozukluklar, madde kullanımı gibi daha da çoğaltabileceğimiz bir sürü sebebi vardır.

   Bir ayrı şiddet dalı olarak tanımladığımız intiharın sebepleriyse şöyledir; başa çıkılamayan acılar, suçlu olma hali, ruh hastalıkları, madde kullanımı, ekonomik kayıplar, aşk, cinsel sorunlar… Görüldüğü gibi intihar sadece depresyonun dışavurumu değil birçok sıkıntının sonucudur.

 

 

 

 

ŞİDDETİ NASIL ÖNLERİZ

 

   Şiddet diliyle nasıl baş edebileceğimizde en önemli ve temel esas şiddet türünün ne olduğunu belirlemekle başlıyor. Şiddetin türü bize onla baş etmede anahtarlar sunuyor ve engellemeyi başarmamızı sağlayabiliyor. Bu yüzden şiddeti önlemeyi tür tür ele alacağız.

1.     Kadına Yönelik Şiddeti Önleme

   Bir insan hakkı ihlali olan şiddetin bu türünde bireyler genellikle birlikte olduğu kişi tarafından şiddete maruz kalmaktadır ve her gün haberlerde de gördüğümüz gibi sonu ölüme kadar gitmektedir. Uzun vadede bu şiddet türünden kurtulmak çocukların eğitimden başlasa da kısa vadede çözümler yasa ile halledilebiliyor. Mor Çatı vakfı, kadınlara yönelik şiddetin önlenmesinde sığınaklık görevi yapan bir vakıftır ve şiddete uğrayan kadınlar bu kuruluştan destek alabilmektedir. Daha farklı önlemler almak üzere kurulan KADES uygulaması da bu konuda faaliyetlerini sağlıyor ve kadın, çocukların maruz kaldığı şiddet, taciz olaylarını biraz da olsun engellemek, önüne geçmek için kurulmuş yardım amaçlı bu uygulama da önleyici bir yöntem olmuştur. Bazı durumlarda ise kimsenin vazgeçilmez olmadığı bu yüzden de karşı taraftaki bireye tolerans gösterilmek zorunda da olunmadığı kadınlarca benimsendiğinde  bir şeylerin gerçekleşmeden önlenebileceğini düşünüyorum.

2.     Kişinin kendine yönelik Şiddeti: İNTİHAR

   Ruh sağlığı çalışmalarıyla önüne geçilebilinecek intihar birçok etkenle gerçekleşebilir. Bu durumda bireye uzatılan el kadar bireyin bu ele açıklığı da önem arz etmektedir. İntihara meyilli tüm kişilerin belirlenmesi olanaksız olsa da belirlenebildiği ölçüde gerekli yerlere bildirilerek yardım alması sağlanmalıdır. Bu ciddi konuyla ilgilene intiharbilimciler her yıl çalışmalarını sürdürmekte ve intihar olaylarını azaltmaya çalışmaktadır.

   İntiharın engellenmesinde herkese bir görev düşmektedir.  Ayrımcılık, ırkçılık, cinsiyetçilik tarzı oluşumlarla insanları aşağılama ve ayırma tarzı davranışlardan, konuşmalardan uzak durmalı, kendilerini değersiz hissetmelerine neden olmamalıyız. İntihar davranışı sergilebileyecek insanların çevresinde ateşli silah tarzı eşyalara ulaşımı engellenmelidir. Bu yönelimdeki insanların sağlık hizmetlerine ulaşımı kolaylaştırılmalıdır.

 

 

   Birçok dalının bulunduğu ve anlatmakla bitiremeyeceğimiz şiddet olaylarının birçok faktörü de vardır. Kimsenin onaylamadığı ama çoğu insan tarafından gerçekleştirilen şiddet faktöründe dönüp kendimize bakmamızı ve yaptığımız davranışlarda şiddetin varlığından söz edilip edilemeyeceğini düşünmenizi öneririm. Bireyde başlayıp bireyde biten şiddetin çözümü yine bireyde var olur.

Rüveyda Can